Waarom het verbieden van zelfverwonding zelden werkt

Geschreven door

In verschillende residentiële afdelingen waar ik verbleef, onder andere twee paaz-afdelingen, werd zelfverwonding verboden. Ze werkten er met een systeem van ‘gele kaarten’. Verwondde je jezelf één keer, dan kreeg je een gele kaart. De tweede keer had je een rode kaart aan je been, en werd je op ontslag gestuurd. Door het gedrag te verbieden, dacht men dat ik het niet meer zou doen. Wat dus niet werkte.

Ik verwondde mezelf en biechtte dit met veel schaamte op aan een verpleegkundige. Ze zei letterlijk: ‘als je aandacht nodig hebt, kom het gewoon zeggen.’ Ik was verbouwereerd en stamelde dat zelfverwonding veel functies kan hebben. Zoals het zichzelf afreageren, zelfbestraffing, psychische pijn omzetten in lichamelijke,…’ Ze zei: ‘ik werk hier al dertig jaar en weet dat jullie dit puur voor de aandacht doen.’ Dit kwetste me enorm.

Voortaan ging ik mezelf dus stiekem verwonden. Ik schaamde me teveel en wilde geen dergelijke reacties meer krijgen, of op ontslag gestuurd worden. Dus ik deed het in het geniep. De wonden liet ik niet verzorgen, waardoor ze lelijk infecteerden, en ik zorgde niet voor mezelf. De schaamte en het schuldgevoel waren zo groot. Verdiende ik wel dat verpleegkundigen hun tijd in mij staken? Verdiende ik hun zorg wel? En waarom werd ik als een aandachtzoeker afgeschilderd? De kennis over opzettelijke zelfverwonding was gering in deze instanties. Achteraf gezien heeft deze aanpak mij totaal niet geholpen. Ik ging mezelf enkel ernstiger verwonden, en voelde steeds meer schaamte om medische en psychologische hulp te zoeken.

Tijdens een volgende opname op diezelfde afdeling, luidde het dreigement dat ik ‘in de isoleercel zou belanden als ik mezelf nog sneed.’ Opnieuw ging ik het stiekem doen. De drang was zo groot en als het bij hulpverlening niet bespreekbaar was, dan loste ik het wel op mijn manier op. Het was een eenzame periode. Ik was opgenomen om hulp te krijgen, maar die ondersteuning was er gewoon niet voldoende. Of niet op de manier die ik nodig had.

Achteraf gezien ben ik best wel kwaad. Ik had nood aan een ander beleid. Ik had geen baat bij stigmatiserende reacties over mensen die zichzelf verwonden. Ik had geen nood aan gebrekkige wondzorg omdat ik ‘het toch zelf had gedaan.’ Ik had nood aan respect. Aan zorg.

Deze ervaring heeft me meer geschaad dan dat ik er baat bij had.

Gelukkig ben ik nu omringd door een team van hulpverleners die het anders aanpakt. Ze juichen zelfverwonding niet toe, maar ze verbieden het ook niet. Ze gaan samen met mij op zoek naar manieren hoe het anders kan. En dat helpt.

Wat zijn jouw ervaringen met het al dan niet verbieden van zelfverwonding?

Meer in deze categorie: « De kunst van het foert zeggen